Мавз=и Идеологияи сиёсц ьамчун шакли шуури жамъиятц Наыша

Главная страница
Контакты

    Главная страница


Мавз=и Идеологияи сиёсц ьамчун шакли шуури жамъиятц Наыша



страница6/7
Дата06.01.2017
Размер1,06 Mb.


1   2   3   4   5   6   7

Чу гардад шоьи олам адлпеша,

Шавад осоиши кеь – меь ьамеша.

Чц нолад бедиле аз синарешц,

Бувад як сарзаниш з-= зулмкешц.

Халосиро зи даьри печ дар печ,

Зц шоьон адл мебояд дигар ьеж.

Давлатро Жомц бо кишт нисбат медиьаду адлро бо абри боронц. Чунон ки кишт об мехоьад ва бе об маькуми ьалокат аст, давлат ьам бе адл наметавонад равнаы ёбад. Ба аыидаи Жомц подшоьи х=б бояд золимонро жилавгарц кунаду тухми некц корад, сузанони = бояд ба хирад ва дин асос ёфта бошанд. Шоь бояд дили раьмин дошта бошад, фурутан ва бекина бошад ыобилияти худдорц кардан ва зуд пас шинонидани оташи щазабро дота бошад.

Жомц к=шиш мекард, ки ба ьокимони ьамзамони худ аыидаеро дар бораи он талыин кунад, ки одамон табиатан баробаранд ва шоьу гадо аз жиьати меьнати аслии худ, аз якдигар фарыияте надоранд. Аз ин р= одаме, ки аз ыазо ба сари ьокимият омадааст, инро дар ёд дошта бошад ва ба зулму беадолатии нисбати худашбарин одамон набояд роь диьад. Одамони оддц гарчц дар силсилаи жамъиятц дар зинаи пасттар мебошанд ва аз он неъматьое, ки шоь истифода мебарад, бенасибанд вале оньо ьам мисли шоь инсонанд ва муносибати инсонц сазоворанд.

3. Алоыамандии идеологияи утопиявц бо дигар жараёньои идеологц.

Дар мажм=и идеологияи утопиявц бо назардошти фикру аыидаьое, ки дастнорас ьам бошанд, ьамчун якеазыцвваьои ьаркатдиьандати идеявии жомеа барои бунёди жамъияти солим равона шудааст. Дар баробари пайдоиш ва инкишофи худ идеологияи утопиявц бевочсита бо дигар жараёньои идеологц алоыамандц дар он зоьир менамояд, ки идеяьои пешыадам гарчсанде, ки амалц нашаванд ьам, вале аз нав пайдо шуда меистад, ки ин бевосита ба идеологияьои пешыадами замон манфиат мерасонад. Азбаски меьвари идеологияпро мажм=и щояьо эътиыод андешаьо арзишьо ташкил менамояд, ки ба масъалаьои сохтори жомеа ва аз навсозии он марбут будааст. Чунин идеяьо дар идеологияи утопиявц амалц нагардида бошанд ьам, вале бо таври назариявц ё хаёлц ба вужуд омадааст. Моьиятан идеология пдидаи сиёсц буда, к=шишьои ин ё он гуруььои ижтимоии аьолиро оид ба идоранамоии жомеа дар заминаи идеологияи утопиявц ба шакли системавии назарияьо тажассум менамояд.



Мавз=и 17.

Идеологияи радикалц ё радкализм.

Наыша:

1. Омильои асосии пайдоиш ва инкишофи идеологияи радикалц.

2. Идеологияи радикалц ва таъсиру нуфузи он бо дигар идеологияьо.

3. Ба ьам алоыамандии идеологияи радикалц.



1. Омильои асосии пайдоиш ва инкишофи идеологияьои радикалц.

Идеологияи сиёсц дар навъьои гуногун зоьир мегардад. Ьангоми ба навъьо жудо намудани он бештар ду жиьат дар мадди аввал ба назар гирифта мешавад. Аз р=и тарьи ижтимоию сиёсии жомеа, ки пешниьод мегардад. Вобаста ба чунин муносибат идеологияи сиёсц ба навъьои сиёсц рост, идеологияьои чапьо, идеологияьои марказихоь таысим мешавад.

Асоси жаьонбинии идеологияи сиёсии ростро щояьои пешрафти жомиеа, ки дар заминаи идеальои раыобати озод, бозор, моликияти хусусц ва соьибкорц ташаккул ёфтаанд, ташкил медиьанд. Идеологияи сиёсии рост ба монанди навъои дигари идеологияи сиёсц дар шакльои мухталиф аз фашизм, нажодпарастц то ба либералию демократц ба амал омада, метавонад.

Идеологияи сиёсии чапьо бошад, пешрафти ижтимоиро дар тащйирот ва аз навсозиьои доимии жомеа мебинад. Асоси навъсозимьои жомеаро принсмипьои баробарц, адолати ижтимоц, имконияти баробарц, шароитьо, барои инкишофи мавзуни шахсият ва щайраьо ташкил менамояд. Жудоии чапьо низ дар фаьми принсипьои мазкур ба амал меояд. Махсусан, арзишьо ва меъёрьои баробарц ва адолати ижтимоц аз жониби оньо дар маъниьои мухталиф фаьмида мешаванд. Идеологияьои сиёсии чап бештар дар таълимот ва фаъолияти сиёсии комунистон, сотсиалистон ва сотсиал- - демократьо баржаста аён мегардад.

Идеологияи радикалц ьамчун идеологияе, ки асосан мазмуни хосаи щоявиро доро намуда, дар макон ва замоне ташаккул меёбад, маысади асосиинер=ьои сиёсиро дар ьолати гуногунии аыидаьо ташкил менамояд. Он ьолатест, ки забт намудани ьокимият ва роььои дигари тасарруфи он фаыат барои з=роварц ва ташкили амальои террористц истифода мегарданд. Самти сиёсии ьаркатьои радикалц ва назарияьои утопиявии бартарии ин ё он нажод гур=ьи этникц синфц, жамъхиятц ва щайраьо пайваста буда, онро талаботьои афзуни иртижоц, ки хосиятьои миллитаризми миллатгароии канораро ба худ мегиранд, ьамроьц мнамоянд. Чунин муносибат асосан дар сатьи эьсосоти ба амал омада, барои доираьои васеи омма равлона гардонида шудааст. Таълимоти мазкури идеологц, ки жанбаи ташаккулёфтаи сиёсиро ба амал меоварад, одатан хосиятьои зиддидемократиро ба худ мегирад.

Аз р=и муносибат ба пешрафти жомпеа ва технологияи воыецгардонии он идеологияи сиёсц ба навъьои идеологии радикалц ва идеологияи консертивц таысим мешавад.



2. Идеологияи радиткалц ва таъсру нуфузи он ба дигар идеологияьо.

Идеологияи сиёсии радикалц жонибдорц навсозиьои иныилобии жомеа мебошад. Консерваторон бошанд, низоми мавжудаи сиёсиро нигодоштани шуда ва фаыат тащйироти ночизеро меписавнданд дар байни радикальо ва консерваторон нер=ьое жой гирифта метавонанд, ки р=овариьои сиёсии мътадилро ихтиёр намудаанд ва асосан тавассути ислоьоти тадрижц напвсозии жомеаро ыабул доранд.

Дар ИМА мафьуми радикал аз муборизае, ки барои ьуыуыи сайёьон жараён дошт ва аз дар соли 1960 сар баровард. Дар айни ьол ин гур=ььо даъвои баробарталаби доштанд. Занон дарёфтанд, ки камтар аз жараёни табаддулотьо аьли мавжуда байни ду жинс нестанд ва оньоро созмоньои «жараёни мазкур» ном доданд. Мо дар бораи ин маъниьо тасмим мегирес, ки шумо метавонед, ки ба хости худ фаьмед. Яъне, ин гуфтаьо нисбат ба занон буд. Дар соли 1967, ки ьудуди 200 гур=ьи сиёсии радикалц дар Чикаго гирди ьам омаданд то дар «Конфронси саросарии сиёсати жадид» ширкат кунанд, намояндагони ьозирбуда дар жаласа ижозат надоданд, наышае барои масоильо дар бораи занон ба абьс гузошта шавад: «Пешво афтода» аст. Ин тажриба эътиыоди зиёдеро байни бисёре аз занон дар мавриди зарурат, пайдоиши гуруььои жадиде, ки мардон дар он ьузур надошта, бошанд таывият кард. Чизе, ки номи онпро «жунбишщи раьоибахши занон» гузоштанд дар ьошияи мафьум чап жо дошт ва бо ислоьталаби либерал созмони милли занон жазб нашуда буд, рафта рафта мавриди мавз=и ыудрат ва имтиёзьои мардон шакл гирифт. Яке аз нахустин р=зьои барх=рд ба падарсолрц ба унвони маркази радикализми шифоьц дар соли 1969 дар «Манифест»гур=ье бо унвони «Жавориби ыирмищьо» дида шуд.

Занон табаыае ситамкаш ьастанд. Тамоми мардон аз бартарии жинси мардорна манфиати иытисодц, жинсц ва равони мебаранд. Ьамаи мардон ба занон ситам равон доштанд. Мо дар муборизаи алаьи ситамгарон ьамвора тарафи занонро хоьем гирифт. Мо на «иныилоб» иныилоб мехоьем ва на хоьони «ислоьот» ьастем таньо хоьони чизе ьастем, ки барои занон х=б бошд. Мафьуми зан ба унвони «табаыаи жинсц» умумро Шуломид Фоирустун (1945) яке за нависандагони «манифест» «Жавобриби ыирмизьо» дар китоби «Диаленктикаи жинсият» (1971) бар равшанц тавзеь дод. Ьам ба унвони китоб ва ьам иборат аз «табаыаи чинсц» намоёнгшари назари фикрц аз марксизм аст. Аммо Шуломд Фоирустун ба жои марказ ыарор додани муборизаи табаыоти иытисодц нер=и ьаракати таърихро мубориза байн табаыоти биологц медонист. Бинобар ин он чц барои таъмини озодии заноно зарур дошт, иныидобе на иытисодц , ки зисти шинохе буд аз тариыи тасаллияти занон барои ба вужуд овардани насльои оянда.

Дар хусуси нуф=з таъсири идеологияи радикалц чунин ибрози аыида вужуд дорад, ки ин жараён дар баробари пайдоиш ва инкишофи дигар жараёньои идеологц чц пешрафта ва чц аыибмонда ба вужуд омада, идеяьои навини худро аз ичтифода ба ин жараёньои ба майдони истеъмол меоварад.

Аз ин р=, идеологияи сиёсии радикалц дар баробари инкишоф ва пайдоиши худ жонибдории навсозиьо, навъовариьо навпардохтьои иныилобии жомеаи мутараыыц мебошад. Идеяи радикальо, ки ьамчун жараёни муттавасита ба ьисоб меравад, равандьои сиёсии м=ътадилро ихтиёр менамоянд ва решаи он асосан ба воситаи ислоь намудани навсозиьо дар жомеаи башарц ба вужуд меояд.

Дар нимаи дуюми асри 20 Д. Белл консепсияи «Фанои идеология» – ро пешниьод намуд. Асосан консепсияи деидеолигатсия жавобе буд ба ьаркатьои оммави донишж=ён дар сольои 60 – уми асри 20.

Жонибдорони длеидологизатсия бар он андешаанд, ки идеология ба сифати восиат тажассум ва ьимояи манфиатьои гур=ььои ижтимоц ташаккул ва инкишоф ёфта буд. Чунин гур=ььо барои ьокимият мубориза мебурданд ва идеологяпо воситаи муьими таъсиррасонц ба шуури сиёсии одамон ва фиреби оньо истифода менамуданд. Ьоло бошад, сатьи маълумотгирц ва иттилооти одамон хеле баланд аст ва г=ё идеология зарурат ба идеология намондааст.

Консепсияи деидеологизатсияро донишмадони машьур З.Бжезинский ва Р. Бейли низ жонибдорц намуда, ба рушди идеология боварц надоранд.

Аз жониби дигар муьаыыиыони деидеологизатсияи ыабуолнадошта ба андекшаанд, ки идеология ба зинаи сифатан нав ворид гаштааст. Аз жумла, чунин нуытаи назарро донишманди амрикоц Ф. Фуккуяма дар асараш «Хотимаи таърих» ва «Одами охирин» соли (1992) иброз намудааст. Баандешаи = бо ба итмом расидани «Жанги сард» олам ба нуытаи охорини инкишофи идеологии инсоният ва паьншавии васеи демократияи либералии Щарб ьамчун шакли охирини идора расидааст. Ф. Фуккуяма демократияи либералц ва доктринаи озодии инфиродиро идеологияи муосири умумц медонанд.

Дар охир сольи 80 – ум ва аввали 90 – уми асри 19 консепсияи диодеологизатсия маврид тадыиы, муьокимаьо ва хулосагириьои зиёде дар Иттиьодияи Ш=равц ва баъдтар дар кишварьои ИДМ гаридад буд. Агар он аз як тараф натижаи тадрижан аз байн рафтани «жанги сард» бошад, аз жониби дигар р=овариьои арзишии роьбарияти сиёсати Иттиьоди Ш=равц ба равияьои идеологц вапринсипу меъёрьои он ба чуни муносибат мусоидат намуд. Махсус ан рад намудани принсипи синфияти муносибат ба раванду ьодисаьои жомеа ё худ паст задании он дар мавриджи мусоид ва ба жои он пеш гузоштани принсипи бартарии арзишьои умумибашарц нисбати арзишьои махсус дар фаьми нави муносибатьои идеологияи раидкалц саьм гирифтаанд.

Аммо рад намудани идеология чуноне, ки амалияи инкишофи модернизатсионии жомеаи баъди ш=равц нишон дод, ки амали мусбат нест. Намудани принсипьо ыоидаьою меъёрьо ва р=овариьои хочи идеологц ба элитаи сиёсии жомеа имконият намедиьад, ки тамоми гур=ььо ва табаыаьои жомеаро дар атрофии щояьоим ислоьотпарастц муттаьид созанд. Чунин ьолат дер даво карда наметавонист. Аз ин жост, ки дар сатьи давлат зарурати ташхиси он пеш омад. РМОЖТ 29 – майи соли 1997 «Дар хусуси ташкил намудани комиссияи жумьуриявц оид ба таьияи асосьои щоявии истиыолояти ЖТ» ыарор ыабул намуда буд. Маысад аз чунин иыдомьо таькими давлат ва давлатдорист.

Чунин системаи донишьо ва тажрибаи бойи одамон ва ташшкулёбии эътиыоди инсон мада мерасонад. Сатьи идеологияьои сиёсц аз хусусиятьои психологц, генетикц ва ыобилияти фикрии одамон низ вобаста аст.

Табиист, ки мавуждияти шакли ин ё он идеология аз мавжудияти манфиатьои умумиятьои гуногун дарак медиьад. Аммо идеология низ бояд бартариьои арзишьои умумибашариро ба инбоат гирад. Идеологияи махсус набояд, ба зарари гуруьои дигар равона шуда бошад.

Дар шароити аз бвайн рафтани догмаьои идеологц фаыат тащйироти кули шуури сиёсии одамон ьамчун замнаи ягонаи тамаддун баромад карда метавонад. Зарурати бофта баровардани таълимот, назария ва щояьои нави идеологц нест. Лозим аст, ки ьар он чц барои гуруььои дигари одамон пурарзишанд, эьтиром карда шаванд.

Аз давраи маорифпарварц то замони ьозира идеология борьо тащйири маънц намудааст. Гуногунфаьмии тасавуоротьои иделац дар бора иолам, боиси фаьми мухталифи мафьуми идеология гардидааст. Донишьои гуманитарц ба идеология муносибати гуногун дорад ва табиист, ки ташхиси мафьум низ ьар хел сурат мегирад. На таньо соьаьои донишьои жамъиятию гуманитарц, балки шохаьои жудогонаи он низ дар дарк ва фаьми мафуми идеология якрангц зоьир наменамоянд.



3. Баьамалоыамандии идеологияи радикалц.

Яке чунин муносибатьо ва фаьми мафьуми идеологияи сиёсц хоси таълимоти марксистц мебошад. Он муносибати синфц ба идеология буда, идеологияро ба сифати падидаи мустаыили ьа1ти маънавц дониста ыиммати онро аз шакльои дигари шуури жамъиятц кам нмедоннад. Радикализм идеологияро ьамчун дониши илмц ыадр намуда, онро ба\рои таывияти к=шишу фаъолияти нер=ьои сиёсц ыва умумятьои ижтимоц, пеш аз ьама синфьо да мубориза барои ьокимият истифода менамоянд. Раидкализм идеологияро низоми муайяни тасаввурот, щояьо ва таълимоте медонад, ки манфиатьои синфьо ва умумятьои ижэтимоии пешыадамро тажассум менамояд.

Ьоло бошад, пайравони К. Маркс пеш аз ьама К. Ленк, идеологияро низоми арзишьое медоннад, ки тартиби ьукмронии жомеаро ыонунц мегардонанд. Фаьми васеи идеология хоси андешаьои Т. Парсонс аст. + аз мавыеи муносибати фнксионалц б идеология назар менамояд. Т. Парсонс моьият ва хусусиятьои идкеологияро ом=хта, бештар ба маысадуц вазифаьои он диыыат медиьад. Идеологияро ьамчун воситаи умумиии фаъолияти ижтимоию сиёсц медонад.

Назари фарьангц ба идеология низ пурыувват аст. Идеология унсури муьими маданият донисчта мешавад. Чунин муносибат бештар дар асарьои М. Вебер, К. Мангейм ва Э. Дюркгейм асоснок карда шудаанд. М. Вебер дар идеоолгия узури ыоидаьои диниро бештар эътироф менамояд. Ыоидаьо ва аризшьои динц тарз ьаёти одамонро муайян менамоянд. Оньо имконият медиьанд, ки хусусиятьои ьаёти сиёсц дарк карда шаванд.

Муносибати фарьангиро ба идеология дар айёми ьозира Э. Шилз, У. Матс ва щайраьо жонибдорц намуда, таывият мебахшанд. Маыоми идеологияро дар пешрафти ижтимоии жомеа мавриди ом=зиши ьамажониба ыарор медиьанд.

Ьаргуна идеоолгияьои сиёсии радикалц ба он мек=шад, ки аьамияти умумц пайдо намояд ва нисбати падидаьои дигари жомеаи сиёсц хоситяи меъёрц дошта бошанд. Дар жомеи муттмаддин дар сатьи афкори омма навъьо ва шакльои мухталифи идеологияи сиёсц амал менамояд. Ьар яки он мек=шад, ки идеологияи щайраро маьдуд намояд, маыом ва наыши хешро дар низоми муносибатьои жамъиятц баржаста нишон диьад.

Баъзан, дар амалияи жамъиятц идеологияи сиёсиро ба ташвиыоти сиёсц омехта менамоянд. Дар асл бошад, ин тавр нест. Ташвиыоти сиёсц воситаи асосии воыегардии идеологияи сиёсц мебошад. Ташвиыоти сиёсц вазифаи ташакули р=овариьои сиёсц барои нер=и сиёсц мувофиыро ба =ьда дошат , дар шаьрвандон тарзи хосаи муносибат ба амалро ба вужуд меорад.

Идеолгияи радикалц дар баъзе ьолатьое ба вужуд меояд, ки устувории аыидаьо дар идеологияи ьукмрон моьият ва хусусиятьои хоси худро аз даст додаст.


Мавз=и 18.

Наыша:

1. Заминаьои таърихии инкишофи идеологцю

2. Алоыамандии идеологияи инкишофи оянда дар жомеаи муосир.

1. Заминаьои таърихии инкишофи идеологц.

Пешг=ии дониш дар бориа оянда, яънедониш дар бораи он аст, ки ьан=з дар воыеият вужуд надошта, фаыат дар шакли заминаьои имконпазирии анйию зеьнии жараёни инкишоф мавжуд мебошанд. Марьилаьои ояндаи инсониятро таьыиы намуда, дар бориа ояндаи бевосита ояндаи муношидагц ва ояндат эьтимолц низ метавон сухан ронд. Инкишофи эьтимоли дар бораи оянда асосан бо инкишофц гуногунию тащйирпзирии жараёни воыеии таърих номуайянии самти мушаххаси анжоми ьодисаьои жудогонаи ьаёти жамъиятц сах вобаста мебошад

Донишьои мо дар бораи ояндаи мушоьидавц, ки ыисми зиёди сольои ояндаро дар бар мегранд дорои хислати ба ьаыиыат монанд буда, нопурра аст. Дар чунин маврид ба мо зарур аст, ки нисбатионьо эьтиёткор бошем ва эьтимолияти оньоро ошкор созем. Масалан, эьтимол дорад, ки дар сольои 2050 афзоиши пуравжи нуфузи ба 10 -12 миллиард бирасад. Барои таъмини истеьсолот ба захираьои моддц имконоти захираьои зерзаминц низ ба назар гирифта мешаванд. Дар бориа ояндаи дурр фаыат тавауссути тахминьои гуногуне, ки хилофи имконияти воыец нестан метавон сухан ронд , зеро дар ин муддат ьаёти ижтимоии жомеа ва донишу талаботи одамон низ ба таври куллц дигар мешаванд.

Сольои охир таьыиыи пешг=ии ояндаи ижтимоц ва ташхиси инкишофи инсоният боиси пайдоиши равияьои мустаыил ва илмьои муштарак гардид. Сабаби асосии он зарурати пешбинии оыибатьои иытисодии ижтимоии иныидлоби илмию техникц жустух=и ьалли мусбати масъалаьои умумбшарц мебошад. Ба ьамин хотир марказьои зиёди илмц: Академии санъату илмии Амрико, кулуби Рим ва дигар ташкилотьои жамъиятц таъсис ёфтаанд. Махсусан фаъолияти идеологьои кулуби Римро ыайд намудан лозим аст. Гур=ьи олимони институти технологии Масагусетс бо сарварии Денис Медоус соли 1972 маър=заеро бо номи «Сарьади афзоиш» пешкаш намудаанд. Маър=зачиён модели инкишофи жаьониро аз р=и 5 самти асосц нишон доданд:

1. тараыыиёти истеьсолот;

2. афзоиш зиёди аьолц;

3. нарасидани озуыаворц;

4. нестшавии захираьои табиц;

5. вайроншавии муьити инсонц.

Ьамаи ин самтьои инкшофи олам ба ьамдигар робитаи зич доранд. Олимон ба чунин хулоса омаданд, ки агар инкишофи афзоиши аьолц, индустриакунонц ва истеьсоли маьсулот бетьащйир монад, онго ьудуди тараыыиёт дар замин то 100 сало ждигар мерасаду халос.

Яке аз масъалаьои муьими ояндаи инсоният проблемаи экологц ба ьисоб меравад. Доир ба ьалли ин проблема дух ел идея аыида мавжудаст:

а) якгур=ьи олимон чунин идеяро баён мекунанд, ки мо бояд аз имкониятьоти иныилоби илмц – техникц даст кашида, ба шакли ибтидоии истеьсолот баргардем.

б) гур=ьи дуюми олимон дар чунин аыидаанд, ки аз имконияти иныилоби илмц – техникц пурсамар истифода бурда, дар саноат технологияи гави ьозиразамонро жорц намоем, то ки табиатро аз нестшавц нигоь доремю дуруст аст, ки ьаёти ьозираро бе дастовардьои иныилобц илмц – техникц, яъне бо микроэлектроника, иформатка, техникаи роботц, биотехнология, асбобсозц нер=и атомию саноати кайьонц тасаввур кардан щайриимконаст.

Иныилоби илмию техникц барои рушди ьамажонибаи шахсият ва афзоиши маыоми омили инсонц дар тамоми бахшьои ьаёти жомеа имконияти васеъ фароьам меорад. Вале оньо фаыат ба воситаи муборизат ьайгирона дар роьи муносибати гуманистц нисбати комёбиьои илму техника, муборизаи зиддц раст задании ыадру ыиммати одам дар низомьои ижтимоию технологц амалц мегарданд.

Пешрафти инсоният аз юбисёр жиьат ва ьалли якченд масъалаьои умумибашарц зич вобаста аст:

1. Жилавгарц аз жанги жаьонц термоядроц, бунёди жаьони беядроц, ки барои пешрафти осоиши ижтимоии халыьо, манфиатьои ьаётан муьими оньо, боварии ьамдигарц ва якдилии умумибашарц шароит мусоид муаьайё месозад.

2. Аз байн бурдани тафовути даражаит рушди иытисодии фарьангии давлатьои мутараыыии щарб ва мамолики р= ба инкишофи Осиё, Африыо ва Арикои лортинц барьам додани аыибмонии иытисодц гуруснагц, муфлисц ва бесоводии 100 000 000 одамон.

3. Таъмини инкишофи минбаъдаи иытисодии инсоният бо захираьои зарурии табиц, ашёи хом, манбаьои энергия ва маводи х=рокц.

4. Аз байн бурдани б=ьрони экологц, ки натижаи оыибтьои дохилаи даьшатнок одам ба биосфера ва ифлос шудани муьити табиат, фазо, замину ьавзаьои обц ва щайра мебошад.

5. Ба эътидол овардани рушди босуръати нуф=з, ки боис вазнин шудани вазъи пешрафти иытисодц мешавад. Ьамчунин аз байн бурдани б=ьрони демографии давлатьои мутараыыц, ки аз сабаби кам шудани таваллуд ва рушди пиронсолц вазъияти насьро дар ин кишварьо душвор кардааст.

6. Сари ваы пешгц ва жилвагарц кардани ьамагуна оыибаьтьои номатлуби пешрафти илму техника ва оыилонаю самарбахш истифода намуани он манфиат жомеаю шахс.

Бо ьамаи ин масъалаьо боз масъалаьои нави ьозиразамон-терроризми байналмиллалц касалии СПИД, вазъи маориф таъминоти ижтиомц, мероси маанц, аризиши ахлоыц илова гардиданд.

Гузашта, ьозира ва ояндаи инсоният бо ыонуниятьои умумии пешрафти инкишофи жомеа, ки асрьо аз жумла ояндаи эьтимолии таърихро низ дар бар мегирад, дорои робитаи зич мебошад. Ьозира жамъияти таърихц, гузаштаи инсоният ва ьамазамон гавьораи ояндаи он аст. Ояндаи инсон дар муносибтьои моддию маънавии ьозира жой дошта, тавассути хишти имр=з пояи ыавии гузашта ыомат мафрозад. Идеяьои пешбинии оянда дар назди аыли инсоният талабьои нав ба навро ба миён мегузорад. Илм вазифадор аст, ки бо усульои х=би дониши имлу пеш аз ьама усули айният такя намуда, дар бораи оянда тасаввури воыец ба вужуд орад.

2. Алоыамандии идеологияи инкишофи оянда дар жомеаи муосир.

Бозгаштнопазирии пешрафти ижтимоц дар миыёси таърихи умумижаьонц аз жумалаит чунин ыонуниятьои асосц ба ьисоб меравад. Борьо шудааст, ки дар т=ли таърих давраьои карахтию гардишьои мураккаби инкишоф дар миыёси маьдуд номаьдуд вужуд доштанд. Баъзан жомеаьои гуногун дар натижаи офатьои табиц ва фалокатьои ижтимоц аз иытисодии сиёсц ва маънавц ба аыиб партофта мешуданд. Сарифи назар аз ьамагуна мушкилоти нобаробарц ва тазодьои диалектикц ва инкилофи болоравандаи инсоният аз зинаьои поён то зинаьои олии сохтори ижтимоц ба таври ьамеша сурат мегирифт.

Хусусияти дигари пешрафти ижтимоиро вафзоиш суръати он ташкил медиьад. Пешрафти ижтимоц вобастаи омльои айнии дар таърих амалкунандаи зерин аст. Нуф=зи оммаьои халы ва демократц сохтани жомеа, озодии шахсият, рушди донишьои илмц ва боло рафтани ыудрати техники инсон инкишофи равобити мардуми олам, мубодилаи натижаи фыаъолияти оньо байналмиллалц сохтани равандьои иытисодц, сиёсц ва маънавц.

Иныилоби технологц боиси пайдоиши фаъолиятьои нави иытисодц мегардад. Ьоло ба шарофати иныилоби илмию техникц барои ттбиыи кашифётьои нави илму техника имонияти мусоид фаро расидааст ва масъалаи бо захраьои табиц таъмин кардани инкишофи иытисодц нисбат ба давраьои пешин дар сатьи нав мавриди ьаллу фасл ыарор гирифтааст.

Пешрафти аылии инсоният, ки донишьои ьажман бузургро дар миыдори хеле к=чак жойгир соха, ба ьамин ыувваи ьофизаи табииашро ба воситаи ихтирои хату нашри китоб ва компютери сабтьои видео ва щайра щанц сохт. Мутахассисон ва идеологьо дар чунин аымдаанд, ки ыувваи ьофизаи инсон ыобил аст, ки тахминан 10000000000 ибораро нигоь бидорад.

Оянда баоои хеш аз байни муборизаи зидьо барх=рди манфиатьои ижтимоиию миллц ва тамоюльои мухолиф роь ж=яд. Баъзе аз ин тамоюльо муддатьои зиёде бо ьам мувофиыат карда, дигараш бар асари номуаваффаыиятьо якдигарро истисно мекунад. Масалан, дар давраи ьозира дар масъалаи миллии ду тамоюл ба назар мерасад. Яке жидду жаьди халыьо барои худшиноц, истиылолияти миллц ва дигар барои аз байн бурдани маьдудияти миллц васеъ намудани муносибти ьамажонибаи миллатьо мутобиыу амалц гардонидани наышаьо дар миыёси тамоми олам.

Раванди воыеии таърих дар охири асри 20 ва ибтидои асри 21 тамоюльои муайянкунандаи ояндаи инсониятро ба собит расонд, ки аз рушди нуфузи омма демократц шудани ьаёти жомеа иттиьоди нер=ьои зиддц низомшгароц, рушди озодии шахсият, таывияти маыоми арзишьои инсонгароц, афзоиши саъйю к=шишьо ба хотири таъмини адолати ижтимоию баробарии фоиданокии нер=и илмию техники инсон, баьрабардории муфид аз захираьои табиц, мувофиыати муносибати инсон бо табиат ва щарйаьо иборатанд.

Ояндаи инсон арсаи татбиыи имкониятьоест, ки дар замони ьозира вужуд доранд ё мнбаъд арзи вужуд хоьанд кард. Одамон ыобилияти тащйир додани гузаштаашонро надоранд, зеро озодие, ки насльои пешин ба даст овардаанд, барои насльои баъдина бавоыеияту заорурат таърихц табдил меёбанд.

Идеяьои пешрафти ижтимоц дар оянда ьамаз гардишу аыибравц озод нест. Фаыат пешг=ии илмию фаъолият бошууронаи омма метавонад онро аз ин гунна кажравиьо раьоц бахшанд. Таърихи пешинаи жомеа барои ояндаи дилфиреб, ки ьангоми интизораш мебошанд, бо тамом тазодьои ижтимоию этникц жангу муносибатьои щайриинсонии муыаддима ва ощози таърихи инсоният аст. Таърихи инсоният фаыат замоне ба таърихи воыеии инсоният табдил меёбад, ки агар инкишофи огаьонаи жомеа аз болои равандьои худ худи ижтимоц щолиб оянд, инсон натавонад дигар хешро ба табиат муыобил гузоард ва дар байни инсону табиат муносибатьои ьамкорию ьамоьангц ьукмрон бошанд.

Масъалаьои муштараки муосир дар назди инсоният муаммоьои ьаёти маргро ба таври жиддц ба миён гузоштаанд. Давриа ьозираро метавон даврони орзую умедьои бузург ва ташвишьои воыеии инсон ба хотири сарнавишит тамаддун номид.

То ьол интихоби таърих дар назди инсоният ин ыадар жиддию ыатъц ва зарур ыарор нагирифта буд. Шоьроьи пешрафти инсоният ба с=и оянда саршори монеъаьое мебошад, ки баъзеашон дар шуури инсоньо низ жойгиранд. Аз ин жост, ки ин мафкураи нав бузург молик шудааст, ки ин ба инкишофи жамъиятии идеологияи ояндаи жамъият таьсири манфиатбахш хоьад расонд.

1   2   3   4   5   6   7

  • Халосиро зи даьри печ дар печ, Зц шоьон адл мебояд дигар ьеж.
  • 3. Алоыамандии идеологияи утопиявц бо дигар жараёньои идеологц.
  • Мавз=и 17. Идеологияи радикалц ё радкализм. Наыша
  • 1. Омильои асосии пайдоиш ва инкишофи идеологияьои радикалц.
  • 2. Идеологияи радиткалц ва таъсру нуфузи он ба дигар идеологияьо.
  • 3. Баьамалоыамандии идеологияи радикалц.
  • Мавз=и 18. Наыша
  • 2. Алоыамандии идеологияи инкишофи оянда дар жомеаи муосир.